Antropoloji Gözüyle Çocuk

Bir antropolog olarak bana "çocuk ve antropolojiyi nasıl bağdaştırırsınız?" diye sorsalar, vereceğim en basit cevap kişiliğin oluşmasında kültürel etkenlerin yani toplumun etkisi derdim. Bebekler doğarlar. Hangi toplum olursa olsun en temel iletişim şekilleri olan ağlama ile ihtiyaçlarını anlatırlar. Beklentileri ilk başta beslenme, temizlik, uyku gibi görülse bile 1 ay sonra sosyalleşme ihtiyaçları da daha baskın olarak kendini göstermeye başlar. Beslenme, uyku ve temizlik ihtiyacının karşılanma şekli ve düzeni bile toplumlar arası değişiklik gösterirken sosyalleşme ile birlikte bu farkılıklar daha gözle görülür olur. Dr. Maria Montessori'nin dediği gibi "0-6 yaş emici zihinler" döneminde çocuk kendisine verileni alır ve bir kayıt makinası gibi kaydeder. Gelecek süreçte davranışları, düşünceleri, karar alış şekilleri, olaylarla mücadele etme yöntemleri çoğunlukla 0-6 yaş denilen kritik dönem içerisinde şekillenir. Her ebeveynin çocuklarını yetiştirme şekilleri az çok farklılık gösterse dahi genel anlamda belli bir toplumsal etkinin varlığı da söz konusudur. Üst ailelerin çocuğa yaklaşımları, toplumda otoritelerce kabul görmüş eğitim şekilleri, müfredatlar, toplumun beklentisi, çocuğu o toplumun istediği kalıpların içerisine koyar. Çocuk da bu süreçte toplum içinde var olmak ve kabul görmek için belirlenen kurallara uyma eğilimi gösterir. Toplumda tercih edilen çocuk oyun alanlarının mimari özellikleri, sosyal aktivitelerin çeşitliliği, çocuğa ayrılacak zamana kadar sosyal hayatın her alanında bu kültürel etkiler görülebilir. Çocuklar bulundukları ortamlara yetişkinlere göre daha kolay adapte olurlar. Çünkü eleştirilme korkuları, toplumun belirlediği davranış kalıplarına uyamama, beğenilmeme gibi endişeler onlarda yetişkinlere göre daha azdır. Ayrıca daha az önyargı barındırırlar.nlar için öncelik oyundur. İşbirliği içerisinde oldukları sürece oyun oynamayı sürdürürler. Ortak zevkler azalmaya başladıkça oyunu bırakmaya başlayıp, odaklarını yeni oyunlara yada işbirliği kurabilecekleri diğer çocuklara yönlendirirler. Farklı kültürlere sahip de olsalar, çocuklar aynı ilgi alanını keşfettikleri zaman kolayca kaynaşabilirler. Çoklu kültürlerde büyüyen çocukların adaptasyonu ise aynı toplum içinde yaşayan çocuklara göre daha esnektir. Yaş aldıkça toplumun kültürünü içselleştirme daha da artar ve o süreçten sonra farklı kültürlere adaptasyon daha zorlu bir süreç alır.

Yorumlar